Orman İzin Dosyası

Yatırımınızın bir kısmı orman sayılan alana giriyorsa, sahada iş başlatmadan önce Orman Genel Müdürlüğü’nden izin almanız gerekir. Hangi maddeden başvuracağınız, izin süresini, ödeyeceğiniz bedelleri ve dosyanın içeriğini doğrudan belirler. Yanlış maddeden yapılan başvuru dosyayı en baştan yazdırır.

16, 17 ve 18. madde: hangisi sizin işiniz?

Üç madde üç ayrı dünyadır. Kendi projenizi aşağıdan bulun:

• 16. madde — madencilik Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesisleri. İzin Tarım ve Orman Bakanlığınca verilir. Tohum meşceresi, gen koruma alanı, muhafaza ormanı, verimli orman alanı ve orman parklarında ayrıca Bakanlık muvafakati aranır.
• 17. madde (üçüncü fıkra) — kamu yararı ve zaruret Yol, havalimanı, demiryolu ve tünel gibi ulaştırma tesisleri; enerji nakil hattı, trafo ve enerji üretim santralleri; baz istasyonu ve fiber optik hat; su arama, jeotermal kaynak, su isale hattı ve depo; atıksu tesisleri; petrol ve doğalgaz boru hatları; katı atık bertaraf tesisleri; baraj ve gölet; mezarlık; Devlete ait sağlık, eğitim ve spor tesisleri. Kesin izin 49 yıla kadar verilebilir.
• 18. madde — ocaklar, su ürünleri ve kazı Arkeolojik kazı ve restorasyon; tarihi eserlerin korunması için gerekli tesisler; odun kömürü, terebentin, katran ve sakız gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılması; orman içi su kaynaklarıyla balık üretim yerleri; göl, baraj ve deniz yüzeyindeki üretim için karada zorunlu tesisler; yeraltında depolama alanı. İzin 29 yıla kadar verilir.

Aynı sahada birden fazla iznin çakıştığı da oluyor. Talep edilen alanın bir bölümü daha önce verilmiş bir izin sahasına denk geliyorsa, önceki izin sahibinin muvafakati aranır — bu, başvuru öncesinde kontrol edilmezse süreci aylarca durduran kalemlerden biridir.

Ön izin ve kesin izin: aradaki fark pahalıya patlıyor

Ön izin, kesin izinde istenen belgelerin hazırlanması için verilen izindir ve sahada çalışma hakkı vermez. Süresi en fazla 24 aydır. Kesin izin ise sahayı amacı doğrultusunda kullanma hakkını verir.

Bu ayrım, sahada gördüğümüz en maliyetli yanlış anlamalardan biri. Ön izin yazısını eline alıp iş makinesi sokan yatırımcı, izinsiz müdahale konumuna düşer ve o ana kadar yürüttüğü dosyayı da riske atar. Ön izin, dosya hazırlığının önünü açar; sahanın önünü açmaz.

Dosyada hangi belgeler var?

Kapsam projeye göre değişse de teknik omurga şudur:

• Meşcere haritası — sahadaki ağaç topluluğunun tür, yaş ve kapalılık bakımından haritalanmış hâli. Sahanın orman idaresi gözünde ne olduğunu gösterir.
• Koordinat özet çizelgesi — izin talep edilen alanın köşe noktalarının resmî koordinat sistemindeki değerleri. Buradaki bir hata, sahanın yanlış yerde aranmasına yol açar.
• Ağaç rölöve raporu — etkilenecek ağaçların türü, çapı, boyu ve konumu. Sahadan kaldırılacak ağaç servetinin bedeli bu veriden çıkar.
• Vaziyet planı — projenin saha üzerine nasıl oturduğunu gösteren çizim.
• Teknik rapor — yukarıdakileri birleştirip talebin gerekçesini ve saha durumunu anlatan, orman mühendisi imzalı metin.

Bunlara projenin türüne göre ruhsat, lisans, ÇED kararı, şirket yetki belgesi ve tahsis belgeleri eklenir. Hangi belgenin sizin dosyanızda gerçekten gerektiğini ön değerlendirmede çıkarıyoruz; gereksiz belge toplamak da süre kaybıdır.

Hangi bedelleri, neye göre ödersiniz?

İzin kararı çıktıktan sonra tahakkuk eden üç ana kalem var ve üçünün hesap mantığı farklıdır:

• Ağaçlandırma bedeli — izin verilen alan (hektar) üzerinden hesaplanır. Sahadaki ağaç sayısından değil, alanın büyüklüğünden çıkar.
• Arazi izin bedeli — sahanın kullanım hakkı karşılığı alınan yıllık bedel.
• Orman Köylülerini Kalkındırma Geliri — kanunla belirlenmiş oran üzerinden tahsil edilir.

Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı yapı hammaddesi üretimi ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz. Özel sektör yatırımcısı için böyle bir muafiyet bulunmuyor.

Süreç nasıl işliyor?

Dosya hazırlandıktan sonra ilgili Orman İşletme Müdürlüğü’ne sunulur. Görevlendirilen heyet sahaya gelerek dosyadaki bilgilerin araziyle uyumunu denetler; bu inceleme dosyanın kaderini belirleyen adımdır. Ardından dosya İşletme, Bölge ve Genel Müdürlük sırasıyla onaydan geçer. Yasal bedeller ödendikten sonra saha “Saha Teslim Tutanağı” ile yatırımcıya teslim edilir ve iş başlatılabilir. Talebin reddedilmesi hâlinde izlenecek itiraz yolunu orman izni reddedilirse itiraz süreci yazımızda ele aldık.

Toplam süre projenin büyüklüğüne ve kurum yoğunluğuna göre değişir; taahhüt edebileceğimiz şey dosya tarafıdır. Belgeleriniz tamamsa teknik dosyayı hazırlayıp başvuruya sokmayı 15 gün içinde tamamlıyoruz. Sürecin adım adım işleyişini orman izin süreçleri rehberimizde anlattık.

Dosya neden iade edilir?

1. Yanlış madde — madencilik faaliyeti 17. maddeden, kamu yararı tesisi 16. maddeden istendiğinde dosya baştan yazılır.
2. Koordinat hatası — çizelgedeki köşe noktaları sahadaki alanı tutmuyorsa heyet incelemesi olumsuz sonuçlanır.
3. Çakışan izin — sahanın bir bölümü başka bir izin alanına giriyor ve önceki izin sahibinin muvafakati alınmamış.
4. Muvafakat eksiği — muhafaza ormanı, gen koruma alanı ya da orman parkı statüsündeki alanlarda Bakanlık muvafakati alınmadan başvurulmuş.
5. Kamu yararı gerekçesi zayıf — 17. madde başvurularında talebin ormanlık alanda yapılmasındaki zaruret heyetçe irdelenir; gerekçe teknik olarak kurulmamışsa dosya döner.

Maden ruhsatı orman iznini kapsamaz

Yatırımcıların en sık yaşadığı sürpriz bu. Maden ruhsatı, madencilik faaliyetini yapma hakkını verir; sahanın orman rejimindeki durumuyla ilgilenmez. Ruhsat alanınızın bir kısmı devlet ormanı sınırları içindeyse, faaliyete başlamadan önce 16. madde kapsamında ayrı bir izin alınması gerekir.

Aynı mantık enerji lisansı, yapı ruhsatı ve altyapı onayları için de geçerlidir. İki ayrı idare, iki ayrı dosya. Ruhsat sürecinizin başında sahanın orman sınırıyla kesişip kesişmediğini kontrol ettirmek, takvimin ortasında ortaya çıkan bir izin ihtiyacından çok daha ucuzdur.

İzin çıktıktan sonraki yükümlülükler

Dosya onaylandığında süreç bitmiyor; izin sahibi olarak devam eden sorumluluklarınız var:

• İzin alanı dışına çıkmamak — sahanın sınırları koordinatlarla bellidir. Alan dışındaki müdahale, izniniz olsa bile izinsiz kesim hükmündedir.
• Yıllık bedelleri düzenli ödemek — arazi izin bedeli izin süresince yıllık tahakkuk eder; aksaması iznin akıbetini etkiler.
• Orman idaresine haber vermek — çalışmaya başlamadan önce sahanın idareye bildirilmesi ve ormana zarar gelebilecek hallerde idarenin göstereceği tedbirlerin alınması kanuni yükümlülüktür.
• Saha teslim tutanağına uymak — teslim tutanağı, sahanın hangi durumda devralındığını ve süre sonunda hangi durumda bırakılacağını belirler.

İzin süresince kurumla yazışma ve yıllık yükümlülük takibini isterseniz biz yürütüyoruz; dosyayı hazırlayıp bırakmak yerine süreci sonuna kadar takip etmeyi tercih ediyoruz.

Hangi projelerde çalışıyoruz?

Enerji (GES, RES, HES, enerji nakil hattı), madencilik (arama, işletme ve zorunlu tesisler), altyapı (yol, su isale hattı, doğalgaz ve haberleşme güzergâhı) ve su ürünleri projelerinde izin dosyası hazırlıyoruz. Sahanız orman sınırı içinde mi, önce bunu tespit ediyoruz — çoğu başvuru bu adım atlandığı için gecikiyor.

Projenizin koordinatlarını ve ruhsat bilgisini gönderin; sahanın orman rejimindeki durumunu ve hangi maddeden başvurulacağını ücretsiz olarak değerlendirelim: 0539 572 00 64.